Szlak łupkowy w Snowdonii: 83 mile wśród opuszczonych kamieniołomów

Snowdonia Slate Trail (walijskie Llwybr Llechi Eryri) to pętla o długości 83 mil, czyli około 134 km, wokół parku narodowego w północnej Walii. Prowadzi przez zarośnięte kamieniołomy łupka, doliny rzek i górskie pustkowia. Autor relacji przeszedł trzy dni trasy, od Llanberis do Betws-y-Coed, i uznał ją za jedną z ciekawszych w Wielkiej Brytanii.

Pętla od Bangor do Bethesdy

Oficjalny szlak zaczyna się w Bangor i kończy w Bethesdzie. Łączy dawne zakłady wydobywcze z fragmentami wędrówek wzdłuż rzek i po górskich grzbietach. Opisywany odcinek biegł przez Llanberis, Beddgelert i Llan Ffestiniog. Beddgelert jest dobrą bazą dla pieszych, bo ma puby, kawiarnie, restauracje i sklepy z odzieżą turystyczną. Na jednym z etapów szlak pokrywa się z Cambrian Way, liczącą 298 mil trasą długodystansową.

Kamieniołomy jak ruiny dawnych miast

Największe wrażenie zrobił kamieniołom Dorothea. To rozległy kompleks torów, domków i głębokich wyrobisk, a w jednym z nich stoi jezioro o barwie starego siniaka. Wśród drzew, które zarosły teren, widać tunele, przekopy i wysokie kamienne wieże. Autora uderzyła precyzja wykonania, bo kamienie w zwykłych budynkach przemysłowych dopasowano ręcznie, bez zaprawy.

Łupek z tych okolic ceniono od wieków. Podobno użyto go do pokrycia dachów walijskich zamków Edwarda I. Przemysłowe wydobycie ruszyło w latach 20. XIX wieku, a szczyt osiągnęło w latach 70. tego stulecia. Do Dorothei zainstalowano ostatnią w historii maszynę parową typu kornwalijskiego, która pompowała wodę z głębokości 500 stóp, czyli około 150 m. Na szlaku jest też kamieniołom Cwmorthin. Do wyprodukowania tony użytecznego materiału trzeba było wydobyć dziesięć ton skały, a wypadki śmiertelne były tak częste, że miejscowi nazywali to miejsce „rzeźnią”.

Rzeki, góry i ślady po górnikach

Drugiego dnia autor zboczył na szczyt Cnicht, górę o kształcie przypominającym Matterhorn. Pogoda była niepewna, na szczycie złapały go wiatr i grad, ale potem wrócił na właściwy szlak. Trzeciego dnia szedł wąwozem rzeki Cynfal, gdzie woda przeciska się między omszałymi skałami pod starymi dębami. Wyżej, na wietrznych torfowiskach, wciąż widać resztki górniczej infrastruktury. W jednej opuszczonej chacie na gwoździu wisiała kurtka, jakby właściciel dopiero co wyszedł. Wielu walijskich górników wyjeżdżało wtedy do USA, zniechęconych niskimi zarobkami i nieudanymi strajkami. Po przegranym proteście w 1901 roku wielu robotników wyemigrowało.

Po drodze są też ciekawostki historyczne. W kościele św. Tudcluda w pobliżu Cwm Penmachno stoi Kamień Carausiusa, uznawany za nagrobek rzymskiego dowódcy, który w 286 roku n.e. ogłosił się cesarzem Brytanii i północnej Galii. Rządził siedem lat, aż do zamachu na jego życie. Przy wodospadzie nad tą wioską gnieździły się sokoły wędrowne. Szlak kończy się nad rzeką Conwy, w okolicach Betws-y-Coed.

Co to oznacza dla polskiego turysty

Szlak łupkowy nie jest związany z prawem UE ani z Polską, ale może zainteresować osoby planujące wyjazd piesze po Wielkiej Brytanii. Po brexicie zasady wjazdu na Wyspy się zmieniły, więc przed rezerwacją warto sprawdzić aktualne wymogi dla obywateli Polski. Trzeba też liczyć się z kapryśną pogodą: w opisanej relacji słońce, burza i grad zmieniały się w ciągu jednego dnia.

Poprzemysłowe krajobrazy znamy także w Polsce, na przykład na Górnym Śląsku. Walijski szlak pokazuje jednak, jak dawne zakłady wydobywcze można połączyć z pieszą turystyką i lokalną gastronomią. Dla chętnych na wersję zorganizowaną biuro Walkers’ Britain & Europe oferuje siedmiodniowy, samodzielny wariant całej trasy z sześcioma noclegami, śniadaniami, transportem bagażu i aplikacją nawigacyjną. Cena zaczyna się od 890 funtów za osobę, a wyjazdy są możliwe od kwietnia do października.

Źródło: The Guardian – „‘Looming stone towers like Maya temples’: a hike through Snowdonia’s slate country”